Những ngành nghề có nguy cơ bị đào thải nếu không có tiếng Anh trong 3 năm tới

Tiếng Anh không còn là lợi thế, mà là điều kiện tối thiểu

Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng và chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, tiếng Anh đang dần rời khỏi vị trí của một “kỹ năng cộng thêm” để trở thành điều kiện tối thiểu đối với nhiều ngành nghề tại Việt Nam. Đặc biệt trong vòng 3 năm tới, khi doanh nghiệp Việt tham gia ngày càng sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu, những lao động không có khả năng sử dụng tiếng Anh có nguy cơ bị thu hẹp cơ hội việc làm, thậm chí bị đào thải.

Dưới đây là những nhóm ngành chịu tác động rõ rệt nhất.

Công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo

Ngành công nghệ thông tin từ lâu đã gắn chặt với tiếng Anh, nhưng trong những năm tới, khoảng cách giữa người biết và không biết tiếng Anh sẽ ngày càng lớn.

Phần lớn tài liệu kỹ thuật, mã nguồn, diễn đàn chuyên môn và khóa học nâng cao đều sử dụng tiếng Anh. Các công cụ AI, framework mới hay tiêu chuẩn bảo mật quốc tế thường được cập nhật trước bằng tiếng Anh, thậm chí không có bản dịch.

Lập trình viên không có tiếng Anh sẽ:

• Chậm tiếp cận công nghệ mới

• Phụ thuộc vào tài liệu dịch lại, dễ sai lệch

• Khó tham gia dự án quốc tế hoặc làm việc từ xa

Trong khi đó, doanh nghiệp công nghệ ngày càng ưu tiên nhân sự có thể đọc hiểu tài liệu gốc và giao tiếp trực tiếp với đối tác nước ngoài.

Marketing, truyền thông và sáng tạo nội dung

Marketing là một trong những lĩnh vực thay đổi nhanh nhất hiện nay, với xu hướng, thuật toán và nền tảng mới liên tục xuất hiện. Phần lớn kiến thức cập nhật về digital marketing, SEO, AI content, branding đều đến từ các nguồn quốc tế.

Người làm marketing không có tiếng Anh sẽ gặp khó khăn trong việc:

• Theo kịp xu hướng toàn cầu

• Tiếp cận case study và công cụ mới

• Làm việc với khách hàng, đối tác quốc tế

Trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp Việt mở rộng ra thị trường nước ngoài, marketer không có tiếng Anh sẽ bị giới hạn vai trò, chỉ quanh quẩn ở các công việc mang tính vận hành cơ bản.

Du lịch, khách sạn và dịch vụ cao cấp

Ngành du lịch – khách sạn từng bị gián đoạn mạnh, nhưng đang phục hồi nhanh nhờ khách quốc tế. Trong 3 năm tới, phân khúc dịch vụ cao cấp, nghỉ dưỡng, trải nghiệm cá nhân hoá sẽ tiếp tục phát triển.

Ở lĩnh vực này, tiếng Anh không chỉ là công cụ giao tiếp, mà còn là thước đo chất lượng dịch vụ. Nhân sự không có khả năng giao tiếp tiếng Anh sẽ khó:

• Phục vụ khách quốc tế

• Thăng tiến lên các vị trí quản lý

• Làm việc tại các tập đoàn khách sạn, resort quốc tế

Nguy cơ bị thay thế bằng lao động trẻ, có ngoại ngữ tốt là điều hoàn toàn có thể xảy ra.

Logistics, xuất nhập khẩu và thương mại quốc tế

Logistics và xuất nhập khẩu là ngành nghề phụ thuộc trực tiếp vào tiếng Anh trong giao dịch, hợp đồng, chứng từ và trao đổi với đối tác nước ngoài.

Trong thời gian tới, khi Việt Nam tiếp tục ký kết và thực thi các hiệp định thương mại, doanh nghiệp sẽ cần những nhân sự có thể:

• Đọc hiểu hợp đồng quốc tế

• Trao đổi email, họp online bằng tiếng Anh

• Làm việc với hệ thống, phần mềm quản lý toàn cầu

Nhân sự không có tiếng Anh sẽ dần bị giới hạn ở các vị trí hỗ trợ, khó tăng thu nhập và dễ bị cắt giảm khi doanh nghiệp tái cấu trúc.

Tài chính, ngân hàng và kế toán doanh nghiệp

Trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng, tiếng Anh ngày càng quan trọng khi:

• Chuẩn mực kế toán quốc tế (IFRS) được áp dụng

• Doanh nghiệp gọi vốn, kiểm toán với đối tác nước ngoài

• Hệ thống báo cáo và phần mềm tài chính sử dụng tiếng Anh

Những nhân sự không đọc hiểu được tài liệu tài chính bằng tiếng Anh sẽ gặp bất lợi lớn, đặc biệt trong các doanh nghiệp FDI hoặc công ty niêm yết.

Giáo dục, đào tạo và nghiên cứu

Ngay cả trong ngành giáo dục, nơi từng được xem là “nội địa”, tiếng Anh cũng đang trở thành yêu cầu bắt buộc ở nhiều vị trí.

Giảng viên, giáo viên, người làm đào tạo không có tiếng Anh sẽ khó:

• Tiếp cận tài liệu học thuật mới

• Tham gia các chương trình hợp tác quốc tế

• Giảng dạy chương trình song ngữ hoặc quốc tế

Trong khi đó, nhu cầu về giáo dục chất lượng cao, chuẩn quốc tế tại Việt Nam đang gia tăng nhanh chóng.

Những ngành “an toàn” liệu có còn an toàn?

Nhiều người cho rằng các ngành hành chính, sản xuất hoặc lao động kỹ thuật không cần tiếng Anh. Tuy nhiên, khi doanh nghiệp áp dụng hệ thống quản lý, máy móc và quy trình quốc tế, tiếng Anh dần len lỏi vào mọi vị trí, kể cả những công việc tưởng chừng thuần kỹ thuật.

Trong 3 năm tới, không biết tiếng Anh không đồng nghĩa với thất nghiệp, nhưng rất có thể đồng nghĩa với:

• Ít cơ hội thăng tiến

• Thu nhập bị chững lại

• Dễ bị thay thế khi doanh nghiệp nâng chuẩn nhân sự

Kết luận: Không có tiếng Anh, bạn đang tự thu hẹp tương lai nghề nghiệp

Tiếng Anh không còn là “điểm cộng để nổi bật”, mà đang trở thành ngưỡng tối thiểu để tồn tại trong nhiều ngành nghề. Trong bối cảnh cạnh tranh lao động ngày càng gay gắt, việc chậm trang bị tiếng Anh có thể khiến người lao động mất lợi thế ngay trên chính sân nhà.

Ba năm tới không phải là khoảng thời gian dài, nhưng đủ để tạo ra khoảng cách rõ rệt giữa người chủ động thích nghi và người bị đào thải vì chậm thay đổi.